Veelzijdig. Deze populaire zomervrucht combineert goed met allerlei andere ingrediënten, zoals geitenkaas, tomaten, vlees en diverse kruiden.
Watermeloen (sandía in het Spaans) en zomer zijn in Spanje onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er is geen verfrissender vrucht dan deze enorme meloen (in 2013 kweekte een boer uit Tennessee, VS, wat tot nu toe wordt beschouwd als de grootste watermeloen ter wereld, met een gewicht van 159 kilo). Dit lid van de komkommerfamilie, wetenschappelijk Citrullus lanatus geheten, komt net als andere soorten uit die familie oorspronkelijk uit woestijngebieden, in dit geval de woestijnen van Noordwest-Afrika. Daar worden nog altijd wilde variëteiten gekweekt, en dankzij zaden die bij archeologische opgravingen zijn gevonden, kan de teelt 4.000 jaar terug worden gedateerd.
De wilde meloenen staan ver af van het moderne beeld van deze vrucht, zowel qua uiterlijk als vooral qua smaak en kleur van het vruchtvlees. Bij het proeven van wilde meloenen zoals de tuera (Citrullus colocynthis, een verwant van de watermeloen, een intens bittere komkommerachtige uit woestijngebieden) vroeg botanicus Harry Paris, verbonden aan de Agricultural Research Organisation (ARO), zich af waarom de bewoners van de droge gebieden in Afrika hadden besloten haar te telen. In zijn artikel ‘Origin and emergence of the sweet dessert watermelon’ (www. researchgate.net) verdedigt hij een sterke hypothese: de watermeloen werd oorspronkelijk geteeld vanwege het hoge watergehalte, 93 procent, het hoogste van alle vruchten, en het vermogen om die reserve lang vast te houden.
Volgens Paris dateert de zoete watermeloen die we vandaag kennen van 2.000 jaar geleden en is ze het resultaat van landbouwkundige selectie, een proces dat nog altijd doorgaat.
In werken als het Tacuinum Sanitatis, een middeleeuws boek over gezond eten, wordt ze aanbevolen als dessert, en de afbeeldingen daarin laten zien dat ze toen al sterk leek op de meloen die we vandaag eten.
Bij de selectie werd opgemerkt dat de diepte van de rode kleur rechtstreeks samenhing met de zoetheid van de vrucht. Lycopeen, dat ook in tomaten zit, zorgt voor de kleur en geeft een eerste aanwijzing waarom beide vruchten zo goed samengaan.
De culinaire traditie in Spanje is om watermeloen als dessert of verfrissende snack te eten, met één uitzondering. Gekonfijte watermeloenschil, een erfenis van de Arabieren, maakt nog altijd deel uit van assortimenten gekonfijt fruit. Online is een recept te vinden (https://decoraciondemabel.blogspot.com). Het is heel eenvoudig: verwijder de groene schil, snijd de rest in stukken en leg die in een kom koud water met 100 ml alcohol per liter. Kook op laag vuur met evenveel suiker als schillen en voeg een paar druppels groene kleurstof toe. Na ongeveer 45 minuten moet al het water verdampt zijn en blijven de schillen bedekt met suiker over.
Watermeloen is een van de basisproducten van de Zero Waste-beweging (Cero Residuos), omdat de vrucht helemaal kan worden gebruikt. Hoewel pitloze watermeloenen steeds populairder worden, worden de pitten in het Midden-Oosten geroosterd, gezouten en gekruid en als aperitiefhapje gegeten. En in de VS, waar de vrucht symbool staat voor het Zuiden, bevat het allereerste kookboek dat daar verscheen, American Cookery van Amelia Simmons (1796), een recept voor ingemaakte watermeloenschillen. Verwijder daarvoor het vruchtvlees en het groene deel en snijd de schil in stukken. Leg de schil in een grote glazen pot en laat haar 12 uur rusten, bedekt met zes delen water op één deel zout. Haal de stukken eruit, spoel ze af en laat ze uitlekken. Verwarm ten slotte in een pan twee kopjes azijn, vier kopjes witte suiker, één kaneelstokje, vier kruidnagels en een lepel peperkorrels. Laat 10 minuten op laag vuur koken, verwijder de kaneelstokjes en giet de nog warme azijn in potten met een wijde hals waarin de stukjes schil zijn gelegd, tot de rand gevuld. Sluit de potten hermetisch af, steriliseer ze en wacht minstens een week voordat u van het zuur gaat eten. Het past heel goed bij geroosterd vlees en barbecues, en de smaak doet bij het bijten aan peren denken.
Op Sicilië, waar grote, langwerpige watermeloenen worden geteeld, is ‘gelu di muluni’ een traditioneel recept dat teruggaat tot de keuken van halverwege de 18e eeuw.
Nepbiefstuk
De recente opmars van het veganisme heeft geleid tot nog een toepassing van watermeloen: als nepbiefstuk. Snijd de meloen daarvoor in dikke plakken, kruid ze met een droge barbecue- of specerijenmix en laat ze een paar uur op een rooster in de koelkast liggen. De korrelige structuur wordt dan vleziger. Serveer het met een fetasalade als aanvulling op de licht zoete smaak.
Niki Segnit schrijft in haar smakenencyclopedie dat watermeloen goed samengaat met kaneel, chili, koriander, munt, limoen, rozemarijn, geitenkaas, tomaat, oesters, meloen en komkommer. Onthoud dat u haar aan salades kunt toevoegen. Ze past ook goed bij varkensvlees. Het Food Pairing-systeem, gebaseerd op overeenkomsten in de chemische samenstelling van voedingsmiddelen, voegt daar nog andere combinaties aan toe: eend, senchathee (voor ijsthee), mango, bonen en hazelnoten. De rest hangt af van uw verbeelding.
Bron: SUR in English, augustus 2020
